پیشگفتار:

احداث کارخانه یخ بلوکی در کشور ما ایران به 50 سال پیش بر می گردد.نگاه کوتاهی داشته باشیم به زمان قدیم که مردم ایران چگونه یخ مصرفی خود را تهیه می کردند.

در شهرستان دامغان چند یخدان وجود داشت که با خشت و گل به صورت گنبدی به ارتفاع 8 الی 10 متر و عرض 15 الی 20 متر ساخته شده بود و در اواخر تابستان و اوایل پائیز آن را آب می کردند تا هوای سرد زمستان آب موجود در آن یخ برند. در آخر زمستان با ریختن کاه نرم بر روی آنها جهت نگهداری صبر می کردند تا بهار و تابستان فرا برسد و یخ ها را با کلنگ و دیگر وسایل آن زمان خرد می کردند و بصورت کیلوئی می فروختند.

با پیشرفت علم دستگاه های یخسازی به وجود آمد که در حال حاضر کشورهای اروپایی و آسیایی تولیدات دستگاه های یخسازی را به بازار عرضه کردند که در ایران بیشتر دستگا های یخسازی از کشورهای هلند،ژاپن و دانمارک وارد بازار شده است که در ایران به خاطر کیفیت خوب دستگا های هلندی و ژاپنی بیشتر دستگاهای کارخانه های یخسازی از این دو کشور می باشد. 

مراحل تهیه:

با گرفتن زمین مورد نیاز و تهیه ثبت سفارش و پرفرما توسط متقاضی چه در بخش دولتی و چه در بخش خصوصی در فاصله بین 6 تا 9 ماه دستگاه های مورد نیاز وارد می شود و در شهر ما که کارخانه یخ آن 40 تنی می باشد و دستگاه های آن از کشور ژاپن وارد گردیده و در نیمه دوم سال 71 با کمک کارشناسان ژاپنی کار نصب آن به پایان رسید و تولید آن کارخانه آغاز شد.

مراحل نصب:

مراحل نصب به اختصار به شرح ذیل می باشد:

نصب دو عدد کمپرسور 6سیلندر کوبلند در مکان مورد نظر توسط لوله های گاز گرم به کندانسور که در مسیر خط تولید قرار گرفته است اتصال داده و از کندانسور توسط لوله ها و شیر آلات گازی به منبع ذخیره گاز اتصال داده می شود و از کمپرسور دو عدد لوله رفت و برگشت گاز به منبع رسیور و یا جدا کننده روغن متصل و از منبع رسیور به اول اواپراتور که در داخل وان یخسازی که از قبل تهیه گردیده بود ارتباط داده می شود .اواپراتورها به صورت 100 شاخه لوله نمره 3 که بصورت مارپیچ که یک لوله نمره 10 از دو طرف وصل گردیده و گاز آمونیاک در لوله های موجود دور می زند وصل می گردد تا مرحله نصب دستگاه های یخسازی 40تنی به پایان برسد که در سر راه تمامی دستگاه های فوق الذکر با شیرهای گازی وارداتی از کشور ژاپن با شیر آلات کنترل شونده وصل می گردد تا مراحل تولید به صورت اتوماتیک در مسیر ها کار خودشان را بکنند.

شیرهای اتوماتیک توسط یک رشته کابل به تابلوی برق اصلی دستگاه وصل می شود و دو رشته کابل قوی که بتواند فشار 400 آمپر برق را داشته باشد به تابلوی اصلی وصل که در سر راه همگی کابل ها و سیم های برق کنتاکتور وصل گردیده که اگر خدایی نکرده مشکلی پیش آمد بدون صدمه زدن به کمپرسورها بلافاصله قطع گردد و رفع عیب شود.در تابلوی برق مدارهایی است که به صورت دیجیتال هر گونه مشکلی که برای خط تولید از کمپرسور گرفته تا شیر آلات برقی بر روی تابلو با چراغ زرد نمایان می شود و باید توسط کادر فنی رفع عیب گردد و تا رفع عیب نشود چراغ های روی تابلو خاموش نخواهد شد.تمامی کابل ها و سیم ها در تابلوی شماره گذاری گردیده تا بهتر بتوان رفع عیب کرد که این تابلو ها از کشور ژاپن وارد گردیده که در حال حاضر توسط مهندسین ایرانی هم ساخته می شود.

مرحله شارژ گاز توسط کسپسول های 50 کیلوئی آمونیاکی از بروجرد به دامغان آورده می شود و توسط مدیر فنی با یک شلنگ مخصوص به منبع گاز اصلی تزریق می شود و از آنجا به لوله های اواپراتور می رود.چیزی در حدود یک تن آمونیاک به مدت 6 ساعت باید به خط تولید تزریق گردد.بعد از تزریق و بررسی های لازم به دست مدیر فنی توسط مایع ظرفشوئی شیرهای گاز امتحان می شود تا نشتی نداشته باشد.مرحله تزریق گاز باید حتماً توسط کارشناس فنی صورت گیرد چون گاز آمونیاک خطرناک می باشد و امکان دارد خفگی ایجاد نماید و خدایی نکرده به بدن صدمه برساند و    ریه ها شیمیایی گردد.

وان یخسازی که از قبل تهیه گردیده و اندازه طول آن 15 متر و عرض آن 6 متر و ارتفاع آن 5/1 متر می باشد که با بکار بردن ورق سیاه نمره 6یا 8به صورت مستطیل ساخته می شود که دور تا دور وان عایق کاری می باشد و یک دوم داخل آن آب نمک می باشد نمک بخاطر حفظ برودت و یا سرما ریخته می شود و داخل وان تعداد 1000 قالب 20/1×20×20 که از ورق نمره 25/1 گالوانیزه تهیه شده است می باشد که آب نمک دور تا دور آن را فرا می گیرد و در داخل وان یخسازی قرار می گیرد که الکترو موتور به آن وصل گردیده و با یک شفت و دو عدد پروانه داخل وان قرار می گیرد تا مرحله تولید شروع شود.

ابتدا برق اصلی که توسط اداره برق در تابلو آورده شده است و میزان مصرف آن 500 آمپر می باشد به تابلوی اصلی دستگاه ها وصل و توسط کلید مخصوص برق به تمام قسمتهای مورد نظر که به خط تولید می خورد انتقال یافته و با فشار کلید کندانسور و پمپ آب صبر کرده تا دستگاه ها کاملاً روی غلتک قرار گرفته که زمان آن 5 دقیقه می باشد تا دستگاه ها برق مورد نیاز خود را ذخیره کنند و با فشار دادد دکمه اولین کمپرسور که باید روی چهار سیلند قرار داشته باشد را روشن و کمپرسور شروع به کار می کند که باید هم زمان گاز گرم و گاز سرد را آرام آرام باز کرد تا فشار به دستگاه نیاید و توسط کمپرسور با فشار گاز به رسیور می رود و از آنجا توسط شیر برقی اتوماتیک به لوله های اواپراتور رفته و توسط شیر برگشت به کندانسور می رود و در کندانسور توسط آب سرد که از بالا روی لوله ها می ریزد تا گاز گرم برگشتی از اواپراتور را خنک کند و دوباره توسط کمپرسور به لوله های اواپراتور می فرستد.لوله های اواپراتور توسط گاز سرد خنک شده و توسط دو عدد همزن موجود در آب وان که نمک دارد با فشار به دور قالب ها می رود و این عمل به مدت 8 ساعت ادامه داشته تا درجه برودت به 8درجه زیر صفر برسد.(روی وان توسط چوب های روسی پوشیده شده است) و بدین صورت کار کمپرسور و دستگاه های دیگر به پایان می رسد و باید بلافاصله خاموش گردد البته به صورت اتوماتیک هم خاموش می شود و یک ساعت نیز باید صبر کرد تا کمپرسورها خنک شوند و بعد از مدار تولید خارج گردند و دو همزن نیز باید بعد از خاموش شدن کمپرسورها به مدت 6 ساعت روشن بمانند تا برودت لازم را به قالبها برساند تا آب داخل قالبها که از قبل پر شده و بهداشتی می باشد یخ بزند که مدت زمان بهره برداری 12 الی 16 ساعت طول میکشد و همزن ها که خاموش شده بودند پس از تخلیه قالب ها باید دوباره شروع به کار بکنند.

مرحله تخلیه قالب های یخ زده از داخل وان،توسط یک جرثقیل 1 تنی که در بالای

 وان یخسازی قرار گرفته و چهار مرحله دارد(بالا،پایین،چپ و راست) و توسط 2 یا 3

 عدد قلاب که از قبل تهیه شده است قالب ها را به صورت 20 تایی از  داخل وان در

می آورد و داخل وان آبگرم که از ورق سیاه در ابعاد 2/1×6 ساخته شده است قرار

می گیرد تا یخ از قالب جدا شود و عمل تخلیه صورت پذیرد و قالبه را توسط جرثقیل از

وان آب گرم خارج و در سکوی تخلیه قرار داده که سکوی تخلیه با چوبهای روسی در

اندازه 1×5/0×5 ساخته شده است روی آن قرار می گیرد و توسط نوار نقاله یا دستی به

انبار یخ فرستاده می شود تا به بازار عرضه شود.